Ana içeriğe atla

Kansız şeker ölçümü: Güvenilir mi

glukometre kansız şeker tayini Şeker hastalığı / Diabetes mellitus (Grekçe - Latince: idrara geçen bal); genetik, gebelik, yaş, yaşam şekli nedeniyle vücutta gelişen insülin yetersizliği, insülin direnci (HOMA-IR) / insülin duyarsızlığı (QUICKI) sonucu kanda şeker / glukoz seviyesinin normalden yüksek (hiperglisemi) olmasıdır.

Kandaki fazla glukoz, zamanla birikerek şekerlenmeye (glikasyon) neden olur. Glikasyon, glukozun dokularda bulunan yapı proteinleri dahil birçok maddeye yapışarak (AGE) işlevlerini bozmasıdır. Bunlardan biri olan glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c), açlık & tokluk glukoz ve insülin değerlerine ek olarak 2-3 ay gibi daha uzun dönemdeki kan glukoz seviyesinin tespitinde sıkça bakılan önemli bir testtir.

Kan glukozu uzun süre yüksek seyredip tedavi ve takip edilmezse zamanla damar ve sinirlerde, kas ve eklemlerde, organlarda (göz - böbrek - beyin - kalp - kol - bacak - el - ayak - cilt) doku hasarıyla sonuçlanabilir.

Kan glukoz seviyesinin normalin altına düşmesi (hipoglisemi) genellikle titreme, baş dönmesi, taşikardi, bilinç kaybı dahil farklı şiddetlerde kendini gösterir, daha tehlikeli olarak bazı hastalar tarafından hissedilmediği durumlarda vardır. Şiddetine uygun acil müdahale yapılmazsa komaya kadar ilerleyebilir.

Hastalığın tipi ve ilerlemesine ek, kullanılan insülin - ilaç, duygusal - hormonal değişim, fiziksel hareket ve yiyip içmeye göre gün içinde pekçok kez kandaki glukoz seviyesi dalgalanır. Bu değişikliği normal kabul edilen seviyelerde tutmak hiperglisemi - hipoglisemi ataklarını tespit edebilmek için, özellikle t1DM hastaları için sürekli glukoz ölçümü gerekir.

Elektrokimyasal enzimatik olmayan glikoz sensörleri: son gelişmeler https://pubs.rsc.org/image/article/2020/cc/d0cc05650b/d0cc05650b-f2_hi-res.gif
Evde glukoz takibi için en yaygın ve görece ekonomik olanı parmağa küçük kesi atarak (invaziv) ölçen cihazlar (glukometre / SMBG) acı, çevreden utanma, gece ölçümleri nedeniyle özellikle çocuk ve ergen hasta grubunda sorun oluşturabilir. Gelişen teknolojiyle iyileştirilmekte olan minimal invaziv (MID) ve invaziv olmayan (NID) cihazlar ile sürekli glukoz izlemi (CGM) mümkün olabilmektedir. Amaç, glukoz düzeyini hücreler arası sıvı, ter, tükürük, gözyaşından tespit ederek kansız ve sürekli ölçüm yapmak olsada çalışmalar bu son nesil cihazları güvenilirlik konusunda yeterli bulmuyor.

13 minimal invaziv ile (artık piyasadan çekilmiş) 2 invaziv olmayan glukoz izleme cihazının kullanıldığı, 733 yetişkin ve çocuk hastanın dahil olduğu toplam 15 çalışmanın sonuçları incelendiğinde bazı cihazlardaki kanama, tahriş dahil yan etkiler dışında
  • cihazların yüksek arıza oranı, 
  • kan glukoz seviyesini olduğundan fazla göstermesi, 
  • bazı hipoglisemi ataklarını kaçırması 
gibi nedenlerle özellikle t1DM hastalarında daha önemli olan hipoglisemi tespiti için doğruluk seviyesinin yeterli olmadığı saptanmış. CGM değerlerinin SMBG ölçümü ile iki kez kontrol edilmesi önerilmiş.

Kaynaklar ve İleri Okuma

Lindner, N., Kuwabara, A. & Holt, T. Non-invasive and minimally invasive glucose monitoring devices: a systematic review and meta-analysis on diagnostic accuracy of hypoglycaemia detection. Syst Rev 10, 145 (2021). https://doi.org/10.1186/s13643-021-01644-2

Yılmaz, B., & Karabudak, E. (2016). Besinlerdeki İleri Glikasyon Son Ürünleri ve Azaltma Yöntemleri. Beslenme Ve Diyet Dergisi, 44(3), 280-288. Geliş tarihi gönderen https://beslenmevediyetdergisi.org/index.php/bdd/article/view/110

Singh,V. et al. Advanced Glycation End Products and Diabetic Complications. Korean J Physiol Pharmacol. 2014 Feb;18(1):1-14. https://doi.org/10.4196/kjpp.2014.18.1.1

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları https://ebideb.tubitak.gov.tr/giris.htm

UYARI! Bu sitenin içeriği bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel tıbbi tavsiye verme amacı taşımaz. Sağlığınız ile ilgili tüm sorularınız için sağlık uzmanına başvurmalısınız.

En çok okunanlar

Stresle başetme: Huzuru bulmanın yolu

「 Çözüm roket tasarlayıp fırlatmakta yada bilimde teknolojide değil. Özgüvende cesarette bile değil. Çözüm akılda, kalpte, gönülde. İnanç her neredeyse çözüm orada. Hapsolmuş, kaybolmuş, yalnız çaresiz kalmış, yolunu şaşırmış insanlığın çözümü.. 」
Devamı»

Hayat Boyu Beslenme: Bilinmeyen

「 Tek gerçek bilgelik, hiçbir şey bilmediğini bilmektir. 」
Devamı»

Bilinçli yemek: Aralıklı açlık nedir nasıl uygulanır

Son dönemin en çok araştırma yapılan konulardan biri de açlık . Çoğunluğu hayvanlar üzerinde denenmiş olmakla birlikte çalışmaların verdiği sonuçlar açlık hakkında daha olumlu düşünmeye teşvik ediyor. Daha çok insan temelli araştırmaya ihtiyaç olduğu kesin. Fakat eldeki verilerin önemli bir kısmı en basit ifadeyle, aralıklı açlık ile iyileşen insülin duyarlılığı, azalan büyüme horomonu ve insülin benzeri büyüme faktörü 1 ( IGF-1 ) olduğunu gösteriyor. Bu da daha düzenli kan şekeri, daha az yağ tutulumu ve daha az yaşlanma demek aslında. ( farklı sonuçlar: insülin direnci , artan büyüme hormonu ) Aralıklı açlık nedir? Tıpta aralıklı oruç ( intermittent fasting ), dönüşümlü açlık ve zaman kısıtlı açlık gibi türleri olan bilinçli aç kalma hali. Aslında eskiden beri kültürlerin ve çoğu inancın da bir parçası. Türk kültüründe 'azı karar çoğu zarar' deyişi, Japon adalarında 'hara hachi bunme' (腹八分目) yani 'midenin (onda) sekizlik kısmı' olarak tercüm...
Devamı»

Depreme hazırlıklı olmak: Erken uyarı sistemi

D ünyadaki en yoğun üç deprem kuşağından biri, Alp-Himalaya Deprem Kuşağında yer alan bir deprem ülkesi Türkiye 6 Şubat'a depremle uyanır. Depremden saatler sonra yakın uzak birçok ildeki telefonlarda erken uyarı sisteminin yeni bir deprem ikazı vermesiyle saniyeler içinde sarsıntı başlar. Maraş'ı ikinci yıkıcı deprem vurmuştur.
Devamı»

Göbek yağının tehlikesi ve yağ yakmanın matematiği

B el çevresinde göze çarpan bir yağlanma oluşmaya başlamışsa dikkat! Çünkü bu genişleme insulin direncinden, polikistik over sendromuna (PCOS), depresyona, demansa, uyku apnesine, kalp damar hastalıklarına, karaciğer yağlanmasına, kolon, meme, prostat kanserlerine kadar birçok hayati sorun için ihtardır.
Devamı»

COVID-19: Hastalıkla ilişkili bulunan kriter

Dünya Sağlık Örgütü ( WHO ) tarafından 11 Mart 2020'de küresel salgın ilan edilen yeni koronavirüs hastalığı ( COVID - 19 ) için aşı çalışmaları ve aşıya karşı çelişkili görüşler devam ederken, insanımıza düşen ilk ve öncelikli tedbir kontrollü sosyal hayattır. Pandeminin getirdiği kısıtlamalar alışkanlıkları ve hayat kalitesi n i farklı şekilde etkilemiş olabilir. Fakat pandemi krizi nde süreci kısaltacak başetme yollarıda yok değil. Koronavirüs, diğer viral enfeksiyonlarda olduğu gibi kronik hastalıkların bulunduğu ve bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda daha riskli olabiliyor. Bu riskinin azaltılmasında ve bağışıklığı artırmada düzenli orta düzey fiziksel hareket , uygun beslen m e ve kaliteli uyku yu içeren hayat biçimi nin önemli bir rolü olabilir. Koronavirüs salgını içinde yaklaşan ikinci Ramazan ayında orucun , yeterli sıvı alımı, etkili beslenme ve uygun egzersiz ile desteklenmesi bağışıklık sistemini iyileştirebilir . Şuana kadar kanıtlanmış te...
Devamı»

Çay: Demleme şekli ve antioksidan etkisi

Türkiye ve dünya genelinde sudan sonra çay , en çok tüketilen içeceklerden biridir. Camellia Sinensis adlı çay bitkisinin yaprakları; soldurma, fermantasyon, kıvırma, kurutma gibi işlemlemlerden geçirilir. İşlem farklılığını göre beyaz, yeşil, matcha , oolong, siyah ve pu-erh çayları elde edilir. Çayda kafein (tein) ve antihipertansif, karaciğer koruyucu, rahatlatıcı, sakinleştirici etkisi olduğu düşünülen, çaya umami tad veren L-teanin ile birlikte 4000 civarında madde bulunur. Fiziksel ve psikolojik sağlık üzerinde olası etkilerinden dolayı EGCG (epi gallo kateşin gallat) çayın en çok araştırılan bileşenlerinden biridir. Antioksidan kapasitesi yüksek bir bileşik olan EGCG, C vitamininden 20 kat, E vitamininden 30 kat daha aktif tir. Bir flavonoid grubu polifenol olan kateşin ve türevleri (EGCG, ECG, EGC, EC); beyaz, sarı ve yeşil çayın temel bileşenleridir. Çayın kendine özgü acı - buruk tadını verir. Oolong ve siyah çay gibi yarı ve tam fermente çay üretimi için gene...
Devamı»

Bağırsak Beyin: Mikrobiyota nedir ne yapar

Antik Yunanca'da « küçük asa » anlamına gelen bakterilerin çoğunlukta olduğu, ve mantar, arke, virüsleri de içeren mikroorganizma topluluğuna mikrobiyota , mikro biyom yada mikrobiyal ekosistem adı verilir. İnsan mikrobiyotası ilk, anne karnında - doğum sırasında oluşmaya başlayıp yetişkin insanda, insan hücre sayısının 1.3 - 2.2 katına ve 1.5- 2 kilogram ağırlığı ile insan beyni ağırlığına ulaşır. Deri, ağız, burun, solunum sistemi, sindirim sistemi ve ürogenital sistem dahil vücudun iç ve dış bölgelerinde yaygın olarak bulunurken, bağırsak mikrobiyatası insan vücudundaki en kalabalık yerleşim yeridir, bağırsak florası olarak da adlandırılır. Henüz anlaşılamayan yollarla enterik sinir sistemi (ESS) ve merkezi sinir sisteminde (MSS) etkili olan bağırsak mikrobiyatası ; vitamin (B1, B5, B7, B9, B12, K2), nöro transmiter (serotonin, dopamin, GABA), metabolizma ve iştahı düzenleyen kısa zincirli yağ asitleri ( bütirik asit , propionik asit, asetik asit), konjuge lino...
Devamı»

Acı su gerçekleri: Ne kadar su harcıyoruz?

Hepimizin 💧 suya ihtiyacı var ama yeryüzünde suyun sadece % 2️.5 'i tatlı 💧 su yani içilebilir 🚰 su.
Devamı»

Aralıklı açlık: Sağlık etkileri

Uluslararası Hastalık Sınıflama ( ICD-11 ) kılavuzunda 5A00–5D46 kodlu Endokrin, Nutrisyonel ve Metabolik Hastalıklar sınıfında yer alan metabolik sendrom; artmış bel çevresi, yüksek kan basıncı, yüksek trigliserit, düşük HDL, bozulmuş açlık kan şekeri gibi faktörlerden en az üçünü içeren bir modern zaman sağlık sorunudur.  Genetik eğilim bir neden olmakla birlikte, temelinde masabaşı işlerle yaygınlaşan hareketsiz hayat, hazır besin zincirlerine bağımlı ve/ veya gereğinden fazla ve sağlıksız beslenmenin neden olduğu insülin direnci yatar. Bu sorunun önlenmesinde temel yöntem ise stres , si ga ra , al k ol üçlüsünden uzak, fiziksel olarak hareketli ve beslenme düzeninin de planlandığı hayat tarzı değişikliğidir. Toplumda yaygın bazı kanser türlerini de tetikleyebilen metabolik sendromun tedavisinde aralıklı açlık , yararlı bir etki oluşturabilir. Başlangıç ve bitiş zamanına göre aralıklı açlık iki sınıfa ayrılır: Şafakta başlayıp günbatımında biten, çoğunlukla insanların...
Devamı»