Ana içeriğe atla

Bir baş ağrısı: Migren ataklarını hafifletmek

https://americanmigrainefoundation.org/ Nörolojik bir bozukluk olan migren (Yunanca hemikrania), beyin sinir ve damarlarında (TVS: trigemino vasküler sistem) oluşan değişim nedeniyle, çoğunlukla bulantı ve kusma, ışık, ses ve kokuya aşırı hassasiyet ile kendini gösteren, tekrarlayıcı ve çoğunlukla tek tarafı tutan baş ağrısıdır. 

Auralı migrende görsel, işitsel, duyusal, sözel işlevlerde geçici bozulmalar gözlenir. En yaygın görülen hastalıklardan olup nüfusun %15 ini etkilemektedir. Erkeklere oranla kadınlarda daha sık görülmekte ve ataklar daha şiddetli, daha uzun süreli olabilmektedir. 

Migren oluşumunda genetik eğilim nedenlerden biri olup mide bağırsak problemleri, iskelet kas sisteminde hasar, çene eklem bozuklukları, hormonal değişim, nem, sıcaklık ve basınç değişimi, açlık, susuzluk, bazı besinler, kaygı, uykusuzluk, hareketsizlik, aşırı fiziksel hareket dahil çeşitli uyaranlar migreni tetikleyebilir, mevcut ağrının şiddetini artırabilir. Bir çalışmada migren hastalarında en sık görülen bulgu (%89.2) bağırsak flora bozukluğudur (disbiyoz). Bunu (%75) diş tedavileri, (%71,4) hormonal değişim ve (%42,8) çene eklem bozukluğu takip eder.

Sorunun kaynağına yönelik önlem ve tedavi ile kişiye en uygun terapi sağlanmalıdır. Migren tedavisinde reçete edilen çeşitli ilaçların uzun vadede devamlı kullanmanın yan etkileri olmasının yanında, aşırı kullanım başlı başına bir baş ağrısı nedeni olabilmektedir. İlaca ihtiyacı ve ilacın gereksiz kullanımı azaltmaya yönelik yan etkisi daha az ilaç dışı yöntemler üzerine çalışmalarda artmıştır. Fakat tutarlı olmayan çalışma sonuçları, olumlu sonuçların plasebo etkisi olarak değerlendirilmesi nedeniyle ilaç dışı tedavi yöntemlerinde fikir birliği sağlanamamaktadır.

Bilişsel davranışsal terapi ve biyolojik geri bildirim, gebelik dahil ilaç kullanımından kaçınılan durumlarda tercih edilen, farkındalık ve başetme yolları geliştirmeye odaklı psikoterapi yöntemidir.

Kiatsu ve Ki meditasyonu migren tedavisinde de kullanılabilen masaj, denge, gevşeme, duruş, nefes tekniklerini içeren bir diğer terapidir. 18-50 yaş arasındaki 21 kadın hastaya bir ay boyunca Ki meditasyonu ile birlikte haftalık, sonrasında aylık seanslarda toplam 6 ay baş, boyun, sırt masajı uygulanan çalışma sonunda migren sıklığında %53 azalma, yaşam kalitesinde iyileşme ve ilaç kullanımında azalma görülmüş.

Fengchi (GB20), Baihui (GV20), Taiyang (EX-HN5), Hegu (LI4), Taichong (LR3), Neiguan (PC6) Geleneksel Çin tıbbına dayanan akupunkturun çeşitli hastalıklarda ek tedavi olarak kullanımı Dünya Sağlık Örgütü (WHO) onaylıdır. Akupunktur ve akupresürde, migren ataklarının hafifletilmesi ve önlenmesi amacıyla belirli akupunktur noktaları uyarılmaktadır ve nispeten daha az yan etki ile uzun süreli, olumlu etkilerini gösteren yayınlar vardır.

Ağrının yanı sıra bulantı ve kusma, migren hastalarında en sık görülen semptomlardır. Akupunktur ve akupresür, bulantı ve kusmanın azaltılmasında da önemli bir etki oluşturabilir. Araç tutması, gebelik ve kemoterapi gibi çeşitli nedenlerle gelişen bulantı ve kusmada PC6 Neiguan akupunktur noktasına basınç uygulanmaktadır. 

Bu noktanın migrende ağrıya eşlik eden bulantı ve kusma üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışmada antiemetik (bulantı önleyici) almayan, en az bir yıl boyunca aylık atak geçiren hastaların her iki bileğine en az 4 saat boyunca, PC6 akupunktur noktasına sürekli bası uygulayacak bileklik takılmış. Bası uygulanan ve uygulanmayan zamanda geçirilen üçer toplam altı migren atağı karşılaştırıldığında, hastalarda PC6 baskısı varlığında, atak boyunca görülen bulantıda en az % 50 azalma kaydedilmiş.

Başka bir çalışmada jinekolojide bir grup hastaya ameliyat sonrasında PC6 akupresürü için 12 saat boyunca bileklik takılmış. Hastalarda kusma ve bulantı önemli derecede azalmış. 

Benzer çalışmada, ameliyatın hastada oluşturduğu ağrı, stres ve bulantı şikayetlerinde akupunktur iğnesi ile kapsikum bantlarının (yakı) etkisini karşılaştırmak için hastalar gruplara ayrılarak PC6 Neiguan, LI4 Hegu ve Yintang noktasına ameliyat öncesinde iğne yada yakı uygulanmış.

Ameliyat öncesi ve sonrasında doldurulan test sonuçlarına göre her iki uygulama sonucu ağrı kesici kullanımında değişiklik olmamış fakat ameliyat öncesi kaygı ve ameliyat sonrası bulantı azalmış. Cilde batırılan akupunktur iğnesinin oluşturabileceği yan etkilere karşı, yapıştırılan yakı uygulamasının tercih edilebileceği bildirilmiş.


Kaynaklar ve İleri Okuma

Ashina M, Buse DC, Ashina H, Pozo-Rosich P, Peres MFP, Lee MJ, Terwindt GM, Halker Singh R, Tassorelli C, Do TP, Mitsikostas DD, Dodick DW. Migraine: integrated approaches to clinical management and emerging treatments. Lancet. 2021 Apr 17;397(10283):1505-1518. doi: 10.1016/S0140-6736(20)32342-4. Epub 2021 Mar 25. PMID: 33773612.

Helen Koechlin, Joe Kossowsky, Thanh Lan Lam, Johannes Barthel, Jens Gaab, Charles B. Berde, Guido Schwarzer, Klaus Linde, Karin Meissner, Cosima Locher; Nonpharmacological Interventions for Pediatric Migraine: A Network Meta-analysis. Pediatrics April 2021; 147 (4): e20194107. 10.1542/peds.2019-4107

Karatas H, Erdener SE, Gursoy-Ozdemir Y, Lule S, Eren-Koçak E, Sen ZD, Dalkara T. Spreading depression triggers headache by activating neuronal Panx1 channels. Science. 2013 Mar 1;339(6123):1092-5. doi: 10.1126/science.1231897. Erratum in: Science. 2015 Oct 2;350(6256):aad5166. Erratum in: Science. 2015 Nov 20;350(6263):921. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aad5166 PMID: 23449592.

Buse DC, Greisman JD, Baigi K, Lipton RB. Migraine Progression: A Systematic Review. Headache. 2019 Mar;59(3):306-338. doi: 10.1111/head.13459. Epub 2018 Dec 27. PMID: 30589090.

Elmacıoğlu, M., et al. (2018). Migren hastalarına bütünsel nöralterapi yaklaşımı. Bilimsel Tamamlayıcı Tıp Regülasyon ve Nöral Terapi Dergisi , 12 (2) , 7-9 . https://dergipark.org.tr/en/pub/barnat/issue/43540/518544 kaynak

Natbony LR, Zhang N. Acupuncture for Migraine: a Review of the Data and Clinical Insights. Curr Pain Headache Rep. 2020 May 29;24(7):32. doi: 10.1007/s11916-020-00864-w. PMID: 32472196.

Calvin Y Tabata CY., et al. Beneficial Effects of Kiatsu™ with Ki Training on Episodic Migraine: A Single Arm, Pilot, Exploratory Study. DOI:10.21203/rs.3.rs-192282/v1

Eigenbrodt AK, Ashina H, Khan S, Diener HC, Mitsikostas DD, Sinclair AJ, Pozo-Rosich P, Martelletti P, Ducros A, Lantéri-Minet M, Braschinsky M, Del Rio MS, Daniel O, Özge A, Mammadbayli A, Arons M, Skorobogatykh K, Romanenko V, Terwindt GM, Paemeleire K, Sacco S, Reuter U, Lampl C, Schytz HW, Katsarava Z, Steiner TJ, Ashina M. Diagnosis and management of migraine in ten steps. Nat Rev Neurol. 2021 Aug;17(8):501-514. doi: 10.1038/s41582-021-00509-5. Epub 2021 Jun 18. PMID: 34145431; PMCID: PMC8321897.

Xu, J. H., & Mi, H. Y. (2017). A randomized controlled trial of acupressure as an adjunctive therapy to sodium valproate on the prevention of chronic migraine with aura. Medicine, 96(27), e7477. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000007477

Hansen, J.M., Charles, A. Differences in treatment response between migraine with aura and migraine without aura: lessons from clinical practice and RCTs. J Headache Pain 20, 96 (2019). https://doi.org/10.1186/s10194-019-1046-4

Allais, G., et al. Acupressure in the control of migraine-associated nausea. Neurol Sci 33, 207–210 (2012). https://doi.org/10.1007/s10072-012-1069-y

OĞUZ E, GÜNEŞ F, ÖĞREN G (2018). Migren Ataklarının Sıklığı, Süresi ve Yoğunluğu ile Beslenme İlişkisi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 154 - 161. 10.5336/healthsci.2017-56992

Ayoglu, Hilal., et al. (2009). The Effects of Preoperative Acupuncture Needle and Capsicum Plaster Applications of Extra 1, Pericardium 6 and Large Intestine 4 Points on Preoperative Anxiety, Postoperative Nausea-Vomiting and Analgesic Consumption. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences. 29. 1063-1070.

GBD 2016 Neurology Collaborators. Global, regional, and national burden of neurological disorders, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet Neurol. 2019 May;18(5):459-480. doi: 10.1016/S1474-4422(18)30499-X. Epub 2019 Mar 14. PMID: 30879893; PMCID: PMC6459001.

Ünülü, M., & Kaya, N. (2018). The Effect of Neiguan Point (P6) Acupressure With Wristband on Postoperative Nausea, Vomiting, and Comfort Level: A Randomized Controlled Study. Journal of PeriAnesthesia Nursing, 33, 915–927.

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları https://ebideb.tubitak.gov.tr/giris.htm

UYARI! Bu sitenin içeriği bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel tıbbi tavsiye verme amacı taşımaz. Sağlığınız ile ilgili tüm sorularınız için sağlık uzmanına başvurmalısınız.

En çok okunanlar

Stresle başetme: Huzuru bulmanın yolu

「 Çözüm roket tasarlayıp fırlatmakta yada bilimde teknolojide değil. Özgüvende cesarette bile değil. Çözüm akılda, kalpte, gönülde. İnanç her neredeyse çözüm orada. Hapsolmuş, kaybolmuş, yalnız çaresiz kalmış, yolunu şaşırmış insanlığın çözümü.. 」

Hayat Boyu Beslenme: Bilinmeyen

「 Tek gerçek bilgelik, hiçbir şey bilmediğini bilmektir. 」

Bilinçli yemek: Aralıklı açlık nedir nasıl uygulanır

Son dönemin en çok araştırma yapılan konulardan biri de açlık . Çoğunluğu hayvanlar üzerinde denenmiş olmakla birlikte çalışmaların verdiği sonuçlar açlık hakkında daha olumlu düşünmeye teşvik ediyor. Daha çok insan temelli araştırmaya ihtiyaç olduğu kesin. Fakat eldeki verilerin önemli bir kısmı en basit ifadeyle, aralıklı açlık ile iyileşen insülin duyarlılığı, azalan büyüme horomonu ve insülin benzeri büyüme faktörü 1 ( IGF-1 ) olduğunu gösteriyor. Bu da daha düzenli kan şekeri, daha az yağ tutulumu ve daha az yaşlanma demek aslında. ( farklı sonuçlar: insülin direnci , artan büyüme hormonu ) Aralıklı açlık nedir? Tıpta aralıklı oruç ( intermittent fasting ), dönüşümlü açlık ve zaman kısıtlı açlık gibi türleri olan bilinçli aç kalma hali. Aslında eskiden beri kültürlerin ve çoğu inancın da bir parçası. Türk kültüründe 'azı karar çoğu zarar' deyişi, Japon adalarında 'hara hachi bunme' (腹八分目) yani 'midenin (onda) sekizlik kısmı' olarak tercüm...

Depreme hazırlıklı olmak: Erken uyarı sistemi

D ünyadaki en yoğun üç deprem kuşağından biri, Alp-Himalaya Deprem Kuşağında yer alan bir deprem ülkesi Türkiye 6 Şubat'a depremle uyanır. Depremden saatler sonra yakın uzak birçok ildeki telefonlarda erken uyarı sisteminin yeni bir deprem ikazı vermesiyle saniyeler içinde sarsıntı başlar. Maraş'ı ikinci yıkıcı deprem vurmuştur.

Göbek yağının tehlikesi ve yağ yakmanın matematiği

B el çevresinde göze çarpan bir yağlanma oluşmaya başlamışsa dikkat! Çünkü bu genişleme insulin direncinden, polikistik over sendromuna (PCOS), depresyona, demansa, uyku apnesine, kalp damar hastalıklarına, karaciğer yağlanmasına, kolon, meme, prostat kanserlerine kadar birçok hayati sorun için ihtardır.

COVID-19: Hastalıkla ilişkili bulunan kriter

Dünya Sağlık Örgütü ( WHO ) tarafından 11 Mart 2020'de küresel salgın ilan edilen yeni koronavirüs hastalığı ( COVID - 19 ) için aşı çalışmaları ve aşıya karşı çelişkili görüşler devam ederken, insanımıza düşen ilk ve öncelikli tedbir kontrollü sosyal hayattır. Pandeminin getirdiği kısıtlamalar alışkanlıkları ve hayat kalitesi n i farklı şekilde etkilemiş olabilir. Fakat pandemi krizi nde süreci kısaltacak başetme yollarıda yok değil. Koronavirüs, diğer viral enfeksiyonlarda olduğu gibi kronik hastalıkların bulunduğu ve bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda daha riskli olabiliyor. Bu riskinin azaltılmasında ve bağışıklığı artırmada düzenli orta düzey fiziksel hareket , uygun beslen m e ve kaliteli uyku yu içeren hayat biçimi nin önemli bir rolü olabilir. Koronavirüs salgını içinde yaklaşan ikinci Ramazan ayında orucun , yeterli sıvı alımı, etkili beslenme ve uygun egzersiz ile desteklenmesi bağışıklık sistemini iyileştirebilir . Şuana kadar kanıtlanmış te...

Çay: Demleme şekli ve antioksidan etkisi

Türkiye ve dünya genelinde sudan sonra çay , en çok tüketilen içeceklerden biridir. Camellia Sinensis adlı çay bitkisinin yaprakları; soldurma, fermantasyon, kıvırma, kurutma gibi işlemlemlerden geçirilir. İşlem farklılığını göre beyaz, yeşil, matcha , oolong, siyah ve pu-erh çayları elde edilir. Çayda kafein (tein) ve antihipertansif, karaciğer koruyucu, rahatlatıcı, sakinleştirici etkisi olduğu düşünülen, çaya umami tad veren L-teanin ile birlikte 4000 civarında madde bulunur. Fiziksel ve psikolojik sağlık üzerinde olası etkilerinden dolayı EGCG (epi gallo kateşin gallat) çayın en çok araştırılan bileşenlerinden biridir. Antioksidan kapasitesi yüksek bir bileşik olan EGCG, C vitamininden 20 kat, E vitamininden 30 kat daha aktif tir. Bir flavonoid grubu polifenol olan kateşin ve türevleri (EGCG, ECG, EGC, EC); beyaz, sarı ve yeşil çayın temel bileşenleridir. Çayın kendine özgü acı - buruk tadını verir. Oolong ve siyah çay gibi yarı ve tam fermente çay üretimi için gene...

Bağırsak Beyin: Mikrobiyota nedir ne yapar

Antik Yunanca'da « küçük asa » anlamına gelen bakterilerin çoğunlukta olduğu, ve mantar, arke, virüsleri de içeren mikroorganizma topluluğuna mikrobiyota , mikro biyom yada mikrobiyal ekosistem adı verilir. İnsan mikrobiyotası ilk, anne karnında - doğum sırasında oluşmaya başlayıp yetişkin insanda, insan hücre sayısının 1.3 - 2.2 katına ve 1.5- 2 kilogram ağırlığı ile insan beyni ağırlığına ulaşır. Deri, ağız, burun, solunum sistemi, sindirim sistemi ve ürogenital sistem dahil vücudun iç ve dış bölgelerinde yaygın olarak bulunurken, bağırsak mikrobiyatası insan vücudundaki en kalabalık yerleşim yeridir, bağırsak florası olarak da adlandırılır. Henüz anlaşılamayan yollarla enterik sinir sistemi (ESS) ve merkezi sinir sisteminde (MSS) etkili olan bağırsak mikrobiyatası ; vitamin (B1, B5, B7, B9, B12, K2), nöro transmiter (serotonin, dopamin, GABA), metabolizma ve iştahı düzenleyen kısa zincirli yağ asitleri ( bütirik asit , propionik asit, asetik asit), konjuge lino...

Acı su gerçekleri: Ne kadar su harcıyoruz?

Hepimizin 💧 suya ihtiyacı var ama yeryüzünde suyun sadece % 2️.5 'i tatlı 💧 su yani içilebilir 🚰 su.

Aralıklı açlık: Sağlık etkileri

Uluslararası Hastalık Sınıflama ( ICD-11 ) kılavuzunda 5A00–5D46 kodlu Endokrin, Nutrisyonel ve Metabolik Hastalıklar sınıfında yer alan metabolik sendrom; artmış bel çevresi, yüksek kan basıncı, yüksek trigliserit, düşük HDL, bozulmuş açlık kan şekeri gibi faktörlerden en az üçünü içeren bir modern zaman sağlık sorunudur.  Genetik eğilim bir neden olmakla birlikte, temelinde masabaşı işlerle yaygınlaşan hareketsiz hayat, hazır besin zincirlerine bağımlı ve/ veya gereğinden fazla ve sağlıksız beslenmenin neden olduğu insülin direnci yatar. Bu sorunun önlenmesinde temel yöntem ise stres , si ga ra , al k ol üçlüsünden uzak, fiziksel olarak hareketli ve beslenme düzeninin de planlandığı hayat tarzı değişikliğidir. Toplumda yaygın bazı kanser türlerini de tetikleyebilen metabolik sendromun tedavisinde aralıklı açlık , yararlı bir etki oluşturabilir. Başlangıç ve bitiş zamanına göre aralıklı açlık iki sınıfa ayrılır: Şafakta başlayıp günbatımında biten, çoğunlukla insanların...